W wyglądzie Odessy ukazują się linie wielu miast świata ale do tego mu udaje się zachowywać swój unikatowy charakter i niepowtarzalny wygląd.

To miasto, który założony nad brzegiem Morza Czarnego w 1794 – m rokowi, – wynik zlania się kultur, zwyczajów, usposobień i temperamentów. Po woli ustawiających ją ludzi Odessa wciągnęła w siebie całe doświadczenie urbanizma, nagromadzony przez ludzkość do początku XIX stulecia. Odessa porównywali z Paryżem już w 1810 – m. A trzydzieści lat spustia nazywali jednym z najbogatszych i najpiękniejszych miast Europy.


ARCHITEKTURA

Wygląd architektoniczny Odeskiego operowego teatru stanowi eklektykowi włoskiego renesansu i wiedeńskiego baroku, klasycznego baroku i rokoka. Przy tym, wszystkie stylowe składniki organicznie związane i tworzą jednolitą kompozycję.


оперный общий 1


Główna fasada teatru posiada półowalną formę z dwoma bocznymi oficynami, z których zaczynają się wspaniałe schody. Zewnętrzna część budynku podzielona kolumnami i pilastrami i wyposażana balkonami, w centrum rozmieszczony wąski dwupoziomowy portal.

Galowa strona teatru wykonana w stylu wiedeńskiego baroku. Na zewnątrz urządzenie składa się z trzech pięter. Loggie pierwszych dwóch ozdobione lisz kolumnami toskańskiego nakazu. Te piętra utworzą jednolite całe i wyglądają fundamentalnie dodając budowie statyczny wygląd. Trzeci piętro lżejsze, ażurowe, ze starannym przerabianiem szczegółów. Dziękując licznym łukowym loggiom, kolumnom i pilastram joński nakaz on równoważy ciężar parterów. Dodatkowe efekty w wygląd architektoniczny teatru wnoszą ścieniony portyk i kupołoobraznaja dach. W wyniku urządzenie jak gdyby dusi nad ziemią.

Nad fasadą wznosi się rzeźbiarska grupa, przedstawiająca opiekunkę teatralnej sztuki muzę Melpomena w rydwan, zaprzężonym przez cztery rozwścieczone pantery (alegoria: lisz siła sztuki zdolna ujarzmić zwierzęcą dzikość).

Koronują portyk dwie rzeźby, ucieleśniające muzykę i taniec: z lewej strony – Orfeusz gra na kifarie centaurowi, z prawej strony – muza tańca Terpsychora uczy dziewczynkę swojej sztuce. Na frontonie portyku przez rzymskie cyfry wskazane nieco dat: w pierwszej linii MDCCCLXXXIV-MDCCCLXXXVII – lata początku i zakończenia urządzenia teatru (1884 – 1887). Druga linia utrzymuje frazę «ardebat anno», co wskazuje pożar 1925 roku. Następnie nadchodzi data MCMLXVII (1967) i słowo «restitutum» («przywrócony przez») jak przypomnienie o pracach konserwatorskich w teatrze.


фото над фасадом 2


Główne wejście ozdabiają sztukatorskie uosobienia komedii i tragedie. Z lewej strony przedstawiony epizod z tragedii Eurypidesa «Ippolit», z prawej strony – epizod z komedii Arystofanesa «Ptaka». Na balustradzie budynku rozmieszczone 16 figurek putti (mładiencew-amurow), każda z których unikatowa i nie powtarza pozostałe.


op1 copy


W okrągłych wnękach górnego piętra po frontonie budynku ustalone biusty Aleksandra Puszkina, Aleksandra Gribojedowa, Nikołaja Gogola i Michaiła Glinki. Oni personifikują to, w imię czego powstawał teatr – poezję, dramat, komedię i muzykę. Nad jako rzeźby pracowali mistrzowie F. Netaly, F. Fridl, L. Strickius i F. Etel.

Widownia Odeskiego operowego teatru dekorowana w stylu późnego francuskiego rokoka, ozdobiona przez sztukatorski ornament z najcieńszą pozłotą. Główny motyw ornamentu – muszla w charakterze loków różnej formy. Rysunek ornamentu nigdzie nie powtarza się. Wszędzie obfitość marmuru, aksamitu, jaśniejącego kryształu, błyskających luster i pozłoty.


зрительный зал 1


зрительный зал 2


Wspaniałe spacerowe galerie otaczają widownia. Ze szczególnym wdziękiem wykonane lepienie w kondygnacjach, bocznych westybulach i wzdłuż schodów, prowadzących do lóż. Sufitowy plafon podzielony na cztery segment-medalion, początkowo rozpisanych przez artystę Franzem Leflerom (po pożarze 1925 – go roku ich przywrócił Michaił Zandin). Na nich przedstawione sceny z dzieł Szekspira «Hamlet», «Sen w letnią noc», «Zimowa bajka» i «Dwunasta noc, albo co życzy sobie». W centrum kładzie się duży żyrandol, rażąca obfitością i wdziękiem ażurowych szczegółów. Pierwszy teatralna kurtyna została rozpisana także Leflerom i przedstawiali scenę ze spektaklu «Rusłan i Ludmiła».

Od wewnątrz budynek składa się z foyer, podkowoobraznogo widowni z galeriami (na 1635 miejsc) i prostokątnej sceny (plac której – 500 kw. m., arjersceny – 200 kw. m.) z pomocniczymi pomieszczeniami. Rozplanowanie sali radialna – przechodzenia idą z centrum po promieniach, w różnych naprawlenijach. Schody, prowadzące do wyjścia z teatru, także mają kondygnacje. Budynek zamknięty przez system ocynkowanych metalowych ferm.


фойе 1


фойе 3


фойе 2


HISTORIA

Już na początku XIX wieku młode miasto portowe miało teatr, nie ustępujący lepszym europejskim wzorom. Teatr został zbudowany z inicjatywy prezydenta miasta, wystającego męża stanu księcia de Richelieu, którego mieszkańcy Odessy dotychczas nazywają krótko i z miłością – Diuk. Wśród innych trosk – handlowych, wojennych, budowlanych, książę de Richelieu nie zapominał, co Odessa – miasto raznoplemiennyj i raznojazykij. I lepsze, co może zjednoczyć różnych ludzi z ich różnymi zwyczajami, interesami i językami – to muzyka. Dlatego przy Richelieu w Odessa śpiewali lepsze głosy Europy.

Budynek pierwszego miejskiego teatru zostało zbudowane po projekcie Włocha Francesco Frapołli. A zmiany w plan wnios Francuz Tomа de Tomon, który wzniósł mnóstwo budów w tamtej stolicy imperium rosyjskiego – Petersburgu. 10 lutego 1810 roku doszło do skutku uroczyste odkrycie teatru. To było śnieżnobiałą budową na kształt antycznej świątyni, zwrócone przez fasadę do portu. Sala liczyła 800 miejsc (na tę chwilę w mieście przeżywali 12,5 tysięcy człowiek). Na trzech kondygnacjach lóż byli ustalonymi 44 fotelami, z tyłu których znajdował się duży półokrągły obszar, skąd jeszcze koło 700 widzów mogli rozkoszować się spektaklem kosztując, jak w starych włoskich teatrach.


первый театр 1


Regularne spektakle zaczęły się w 1811 roku po zawarciu kontraktu z rosyjskim dramatycznym zespołem księcia Aleksandra Szachowskogo. W repertuarze byli komediami, tragediami, wodewilami i komicznymi operami.

Zresztą, spustia 11 lat Rosjanie zespołu przerwali swoje wystąpienia. I w Miejskim teatrze zaczęła dominować włoska opera. Monopolu na postawienia nabrali przedsiębiorcy teatralni Giuseppe Montowani, następnie Iosif Zamboni, Guljelmo Buanawolio i inne. Nazwa «operowy» pojawiło się znacznie później, w XX wieku, a z początku teatr zwał się Miejskim. Na jego pomoście występowali słynni śpiewacy operowi, zespoły cesarskich i królewskich teatrów. Dramat i komedia toże byli częstymi gośćmi sceny. Imiona wystających aktorów i dramaturgów nie schodziły od afiszów. Baletowe diwiertismienty w operach i balety pojawiły się w repertuarze ledwo później. Operowy repertuar pierwszego Miejski teatr obejmował postawienia Dżoakkino Rossini, Winczenco Bellini, Domieniko Cimarosa, Gaetano Donizetti, Giuseppe Verdi. Odeska publiczność oklaskiwała Jekatierina Amatti, Arrigi i Andżelikie Katałani, Giuseppe Marini, Jekatierina Patti-Bariłli, Josephine i Tieriezinie Brombiłła, Ponti deczy Armi, Aldie Bjanki. Aleksandr Puszkin przyznawał się że mu włoska opera w Odessa «odświeżyła duszę».


оперный реконстр 2


W 1873 roku, za 64 lata po odkryciu, Miejski teatr w całości został zniszczony przez pożar. «Obrazem wyrwać się na zewnątrz i szalejącego w wolnym czasie płomienia była naprawdę wspaniałej. Kolumny toczyły się po placu, jak by w naramienniku za publicznością, przyjść spojrzeć na pożar», – pisał autor książki «Stara Odessa» Aleksander Deribas. Od Miejskiego teatru został tylko popiół.


первый театр пожар 1


первый оперный после пожара 2


Rok spustia zarząd miasta ogłosił konkurs na projekt nowej świątyni sztuk, który odpowiadałby ostatniemu słowu teatralnej techniki i stałby się równy lepszym europejskim wzorom. W wyniku budownictwo zostało polecone wiedeńskim architektom Ferdynandowi Fielnieru i Giermanowi Gielmieru, które już stworzyły teatry w Wiedniu, Budapeszcie i innych miastach Europy. Projekt Fielniera i Gielmiera nie został przerobiony w szczegółach, i sami architekci w okresie budownictwa w Odessa nie przyjeżdżali. Dlatego liczny przejrzeli i udoskonalili miejscowi architekci Fieliks Gonsiorowskij, Aleksandr Biernardaccy i Jurij Dmitrienko.

Od chwili pożaru do zakładki pierwszego przez kamień w nowy fundament przeszły prawie 11 lat. Budownictwo odbywało się przewidziany umową sposobem z miejscowych materiałów. Na roboty została wydana kolosalna po tym czasom suma – 1,5 miliona rubli. Naturalnie, takie nakłady społeczeństwo przyjmowało niejednoznacznie. I w gazetach często ukazywały się nader niepochlebne artykuły z propozycjami, gdzie by lepiej skierować te pieniądze. Jednak teatr został oddany w uwarunkowany przez kontrakt termin – 15 września 1887 roku. To było pierwsze w Noworosyjskiemu krajovie budynek, wyposażony przez elektryczność i parowe ogrzewanie.

«Odeski teatr lepszy w świecie!», – zawołał Ferdynand Fielnier, przyjechawszy w Odessa w związku z zakończenia budownictwa, i wręczył miejskiemu głowie Grigorijowi Marazli pozłocony klucz od teatru. Ten symboliczny klucz został umieszczony do metalowej skrzynki i zamurowany u stóp lustra na schodach zachodniego portyku teatru.


оперный ист.2


Odkrycie nowego teatru doszło do skutku 1 października 1887 roku. Do 1919 roku teatr istniał jak prywatna widowiskowa instytucja, która dawała sobie radę przedsiębiorcami teatralnymi. Spustia 4 lata po odkryciu nowego budynku sali widowiskowej stanąć na czele artysta Cesarskich teatrów I. N. Griekow. Już spustia rok postanowił włączyć w repertuar rosyjską operę, i do postawienia zaczęły przygotowywać «Demona» Antona Rubinsztejna a także «Damę pikową» Piotra Czajkowskiego. Czajkowski przyjeżdżał w Odessa i na próbach dawał rady wykonawcom głównych partii i dyrygentowi N. B. Emmanuelu.

Także Piotr Iljicz Czajkowski polecał w charakterze głównego dyrygenta Iosifa Pribika, który w 1894 roku został przyjęty na stanowisko na podstawie konkursu. Był muzykalnym kierownikiem odeskiej Opery w ciągu czterdziestu trzech lat – do 1937 roku. W radzieckie lata Iosif Pribik jednym z pierwszych dostał tytuł zasługiwać, a następnie i artystę ludowego Ukrainy.

Z pierwszych lot istnienia nowy teatr stanął centrum społecznej i życia muzycznego Odessy. Na scenie teatru śpiewali Enriko Caruso, Fiodor Szalapin, Leonid Sobinow, Salomea Kruszelnickaja, Antonina Nieżdanowa. Tańczyli Anna Pawłowa, Ajsiedora Duncan, Jekatierina Gielcer. Koncertowali Siergiej Rachmaninow i Aleksandr Skriabin. Grały dramatyczne aktorki Sara Bernhard i Eleonora Duse, włoski tragik Ernesto Rossi. Dyrygowali orkiestrą Piotr Czajkowski i Nikołaj Rimski-Korsakow, Anton Rubinsztejn i Eduard Naprawnik, Anton Arienski, Aleksandr Głazunow i liczny inne. Epoka kwitnięcia teatru wypadła na 1897 – 1900 lata, kiedy instytucją kierowali śpiewak i przedsiębiorca teatralny Aleksander Sibiriakow. W Odessa występowali gościnnie Łuiza Tietracyni, Mattia Battistini, dramatyczny zespół Nikołaj Sołowcow. Od 1903 roku salą widowiskową kierowała śpiewaczka Maria Łubkowskaja. W 1905 roku organizowała występy gościnne wystającego włoskiego barytonu Titta Ruffo. Razem z nim w szeregu spektaklów – «Jewgienije Onieginie», «Demonie» i innych – arie wykonywały włoski tenor Giuseppe Ansielmi i sopran z Polski Janina Wajda-Królewicz. Reżyserem i wykonawcą tańców w te lata był Foma (Tomasz) Niżynskij – ojciec na całym świecie znanego tancerza Wacława Niżynskogo. Stworzył baletowe numery, w tej liczbie dla oper «Carmen» i «Życie za cara». W postawieniach brali udział w zasadzie wychowankowie Warszawskiej choreograficznej szkoły. Własnego zespołu baletowego w teatrze nie było. Próba jej stworzeniami była przedsięwzięta w 1910 – ch latach. W 1923 roku primabalerina Jekatierina Puszkina, absolwentka petersburskiej choreograficznej szkoły po klasie Olgi Prieobrażenskoj, i Riemisław Riemisławskij organizowały choreograficzne szkoły, uczniowie których weszli w zespół baletowy teatru. W tom zaś rokowi kierownikiem baletowego kolektywu został znany baletmistrz Robert Bałanotti. Pierwszej jego postawieniem stało się «Jezioro Łabędzie» P. I. Czajkowskiego (premiera – 7 grudnia 1923 roku). Sam Bałanotti wykonał partię księcia Zigfrida, a Odiettu-Odiliju tańczył Jekatierina Puszkina. W ciągu wynikających dwóch lat widzowie zobaczyli spektakle «Knik-garbusek », «Coppélia » i niezwykłe traktowanie baletu «Korsarz». W 1926 roku zespół baletowy stawał na czele Kasjan Golejzowski, w następne lata – baletmistrze Pawł Wirski, Wachtang Wronski i liczny inni znani mistrzowie baletowej sztuki. Na scenie błyszczały baletnice Jewgienija Karosso, Jekatierina Puszkina, Wiera Priesniakowa, Dora Alidort.

Drugi poważny pożar odbył się w odeskim Operowym 15 marca 1925 roku po operze Dżakomo Miejierbiera «Prorok» – z powodu nieostrożnego traktowania ognia. Pożar uszkodził salę, zniszczył scenę, dekoracje, ubrania. Ucierpiały nutowa biblioteka i kurtyna, na którym artysta Franz Lefler przedstawił scenę z «Rusłana i Ludmiły». Ale już spustia rok w teatrze zostały wznowione spektakle, scena dostała nowe wyposażenie techniczne, byli wyposażani dwa żelazobetonowych kurtyny, które przy potrzebie odrąbują scenę od widowni i pomieszczeń służbowych. Nowa dekoracyjna kurtyna została wykonana po szkicach znanego teatralnego artysty Aleksandra Gołowina.

Po rewolucji październikowej odeski teatr stał się państwowy a w 1926 roku dostał statusu akademickiego. W te lata na scenie błyszczeli bas Aleksander Pirogow, bas-kantantie Płaton Cesiewicz, dramatyczny tenor Jurij Kiporienko-Damanskij, liriko-dramaticzeskij tenor Iwan Ałczewskij, «ukraiński Szalapin» Iwan Patorżynskij, liriko-dramaticzeskoje sopran Maria Litwinienko-Wolgiemut i inne.

W lata drugi wojny światowej część twórczych pracowników była ewakuowana w Ałma Ata, większość zaś odeskich aktorów przejechali w Krasnojarsk połączywszy się z kolektywem Dniepropetrowskiego teatru opery i baletu. Zespoły artystów niejeden raz wyjeżdżały w działające wojsko, gdzie dali koło 150 koncertów. W 1944 roku teatr cudem ocalał: faszyści planowali wysadzić go przy odwrocie. Ale 10 kwietnia na balkonie budynku być wywieszoną radziecką flagą – na znak wyzwolenia Odessy od hitlerowskich zaborców. Właśnie stąd, od budynku teatru, przeszli zwycięskim marszem przez całe miasto żołnierze radzieccy, uwolnić Odessu.

Pierwsze prace po umocnieniu fundamentu teatru zaczęły się w 1955 roku, po tego jak wyjaśniło się że budowa osiada a w go niosących konstrukcjach tworzą się pęknięcia. Wtedy była zastosowaną unikatową technologią tak nazywanego «silikatizacyi gruntu»: przez mnóstwo specjalnie wywierconych szurfow w fundament zalali koło 6 młn. litrów płynnego szkło. Prace przeprowadzały się cała doba, ale do tego nie mieszali priedstawlenijam. Przy zastyganiu szkło skuło loss, zamieniwszy go na monolit objętością ponad 15 tys. sześcian. m. W listopadzie 1956 roku zostało ogłoszone że osiadanie budynku ustało.

W 1965 roku zaczęły się konserwacja i częściowa przebudowa teatru zarówno z zewnątrz jak i od wewnątrz. W ciągu dwóch lat mistrzowie przywrócili i poprawili wszyscy – z mozaikowej płci do do tapet gwoździków CHІCh wieku. Na roboty poszło 4 miliony radzieckich rubli i 9 kilogramów w listkach złota.


оперный реконстр 3-65


Wszystkie wysiłki, skierowane na umocnienie budynku na środku przez XX wieku как okazało się, lisz opóźnili niszczycielskie procesy. Budowa, wzniesiona na opadowych gatunkach gruntu, kontynuowało walić się. W środku 90 – ch lat XX wieku stan teatru został uznany katastrofalnym. W 1996 roku gabinet ministrów Ukrainy podjął decyzję o remoncie kapitalnym i wyodrębnił środki na niego. Prace planowało się skończyć za 4 lata. Jednak z powodu braku środków przebudowa ściągnęła się w 11 lat. W ciągu tego okresu był znów umocnionym fundamentem (na ten raz 1800-mi palami, wbitymi na głębokość od 14 do 18 m), zamknięty dach, odnowiona fasada i pobliskie terytorium. Także przebudowywane pomieszczenia arjersceny, mapnik, ustalona współczesna świetlna i dźwiękowa instalacja, system ogrzewania, nowa przeciwpożarowa kurtyna i liczny inne. Obecne wyposażenie techniczne teatru odpowiada najbardziej współczesnym żądaniom. Tutaj wchodzą klimatyzacje, automatyczny reżyserski pulpit, elektroniczny regulator artystycznego oświetlenia z programowanym cybernetycznym urządzeniem, komputerowe kierowanie ruchem sceny, najbardziej złożony system przeciwpożarowego zapewnienia. Rozmieszczanie foteli w sali usuwa obecność tak nazywanych «niewidomy miejsc» lecz wspaniała akustyka pozwalają skończyć nosić do widzów nawet szept od sceny. Pomyślne zakończenie z podziałką i unikatowych po złożoności prac stało się możliwe dziękując nie tylko pomocy rządu ale też aktywnemu udziałowi odeskich przedsięwzięć, ofiarowaniom mężów stanu, społecznych organizacji, przedsiębiorców, prostych mieszkańców Odessy, w tej liczbie i tych, kto mieszka teraz w innych miastach i krajach.

W czas przebudowy teatru 1996 – 2007 lat zespół operowego teatru dawał spektakle na scenach działających odeskich teatrów, występowała na międzynarodowych festiwalach w innych krajach. Artyści i orkiestra teatru wiele występowali gościnnie. W 1993-m i 1995-m latach orkiestra wyjeżdżała w Włochy. W 1994-m na scenie teatru Carlo Fielicze w Genui doszły do skutku premiera «Orleańskiej panny» Piotra Iljicza Czajkowskiego i oratoria Ludwika van Beethovena «Chrystus na Oleistej górze». W 1996-m i 1997-m włoskiej publiczności zostać przedstawić opery «Traviata», «Pajac», «Wiejski zaszczyt», «Trubadur», «Smutek», «Madam Butterfly» i «Carmen». W 1996-m rokowi piętnaście tysięcy Hiszpanów w ciągu dwóch tygodni zobaczyły spektakle «Carmen», «Traviata», «Pajac» i «Wiejski zaszczyt». Zespół teatru występował gościnnie w Korei («śpiąca piękność»), USA (z koncertowym programem baletu), Chinach («Szopeniana» i «Carmen-suita»), Libanie («Jezioro Łabędzie», «Madam Butterfly», «Hadesu», «Dziadek do orzechów»), na Cyprze («Rigoletto», «Madam Butterfly»), w Szwajcarii («Madam Butterfly», «Jewgienij Oniegin», «Traviata», «Bajadierka», «śpiąca piękność», «Smutek», «Giselle»), Emiratach arabskich («Carmen»), Grecji («Dziadek do orzechów», «Jezioro Łabędzie», «śpiąca piękność»), Wielkiej Brytanii («Sewilski cyrulik», «Traviata», «Rigoletto», «Madam Butterfly») i w innych krajach.

W 2007 roku, w dniu odkrycia po przebudowie, Odeski akademicki teatr opery i baletu był przyznanym status «Narodowy».

Na ceremonie odkrycia teatru w 1887 roku Ferdynand Fielnier powiedział słowa, które w nasze dni pragnie powtórzyć w ślad po niego: «Trwały i niezachwiany, jak skała, kosztuje ten budynek na złość zawistnikom i służy jako uosobienie siły stworzyć go miasta. Po dniu, spędzonym w walce o istnienie, każdy obywatel znajdzie tu spokój i jasność ducha, a zarazem i nowy bodziec do całego dobrego i szlachetnego».


HISTORIA OPEROWEGO TEATRU W FOTOGRAFIKACH:


оперный ист.13


оперный ист.1


оперный ист.3


оперный ист.6


оперный ист.10


оперный ист.9


оперный ист.16-румыны


оперный ист.15-румыны


оперный ист.8


оперный ист.11


оперный ист.12


оперный ист.4


перный ист.5


оперный ист.14-1964


вернуться на страницу ТЕАТРЫ пол copy